Мае эпісталярныя экспэрымэнты

Адмяніць ці скасаваць?

Wed, 30 Aug 2006 20:31:58 GMT

Перакладаю Skype на беларускую мову. Таксама спампаваў моўны пак для Гром-Птушкі і Жар-Лісы. Вось узьнікла пытаньне, у чым розьніці паміж гэтымі словамі ў беларускай мове і як лепей перакласьці з ангельскай Cancel.
І тое й другое часта ўжываюцца ў аднолькавых кантэкстах. Пасьля прагляду вынікаў пошуку ў Гугле прыйшоў да вываду, што розьніца ўсё ж ёсьць. "Скасаваць" часьцей за ўсё мае негатыўнае стаўленьне да прэдыката. Напрыклад, скасаваць прыгон, падаткі, але адмяніць сувэрэнітэт нейкай краіны, рашэньне (нейтральнае), рэгістрацыю, вынікі (могуць быць станоўчыя). "Адмяніць" таксама ўжываецца з негатыўным стаўленьнем, а вось "скасаваць" ніколі не ўжываецца са станоўчым, ці нейтральным. Цяжка сабе ўявіць, што можна скасаваць вакцынацыю, напрыклад.
Хлопцы-аматары бясплатнага праграмнага забясьпечаньня ўжо спрачаліся на гэтую тэму: www.mova.org/...
Я лічу, што ім больш падабаецца "скасаваць", таму што такога слова не існуе ў расейскай мове. Але ня трэба перабольшваць і губляць сапраўдны сэнс.
Мне здаецца, што слова "скасаваць" паходзіць ад слова "каса", значыць "адрэзаць, як касой, адсячы" - гэта тое, як мы ўспрымаем гэты дзеяслоў у падсьвядомасьці.
Вось і трэба паглядзець, як мы ставімся да нейкага працэсу, які пачалі ў праграме, ці нейкіх зьменаў у настройках, якія не жадаем ужываць. Я лічу, што "скасаваць" - гэта ўсё ж больш афіцыйнае слова для адмяненьня нечага адмоўнага й абстрактнага.
Я за "адмяніць".
Ok перакладаюць як "Добра", трэба таксама поглядзець на варыянты.

Усё ўключана

Wed, 30 Aug 2006 20:31:24 GMT

У сярэдзіне ліпеня дзяўбнуў мяне певень адпачыць за мяжой, не дзе-небудзь, а ў далёкай Асманскай імпэрыі, сучаснай Турцыі. Прыгоды пачаліся ўжо ў Дамадзедава, калі нас папрасілі зьняць абутак і зачымсьці напяліць цэлафанавыя шкарпэткі. Трэба было зьняць зь сябе ўсялякія жалезныя рэчы й прайсьці праз рамку. Зьняў, прахаджу - піп. Чырвоны сьвет на сьвятлафоры. Пачалі мяне металашукальнікам абшкукваць. Нічога не знайшлі, прымусілі йзноў праз рамку прайсьці. Зноў піп. Я кажу: "Мо гэта мае пломбы ў роце так верашчаць?" У выніку выпісалі мне даведку, што ў маім целе стронцыя хопіць на невялікі атамны выбух.
Прылятаем у Анталію. Я думаю: "Вось зараз з усімі буду размаўляць на ангельскай мове". Заходзім у аэрапорт, а яны там усе: "Добры дзень? Як даляцелі? Сардэчна запрашаем!" - на расейскай, шкада, што не на беларускай.
Высьвятлілася, што турэцкая віза - гэта такая налепка ў пашпарце, якую можна лёгка зьляпіць і прыляпіць на лоб.
Павязлі нас на мікрааўтобусе ў гатель. Нейкі Тымур увесь час жартаваў распавядаючы пра мясцовыя славутасьці. Напрыклад, 6-гадовым хлапчукам нельга заходзіць у басейн Клеапатры, таму што толькі плаўкі застануцца (так амалоджвае).
Вось прыехалі, мяне адразу, як завадскога жарабца памецілі спэцыяльнай чырвонай стужачкай на запясьці. Гэта азначае, што тры разы на дзень я магу пасьвіцца на туташняй пашы й есьці столькі, сколькі ўлезе, чым я і скарыстаўся ў первы вечар прыбыцьця.
Вось пайшлі мы да мора. Ідзем, нікога не чапаем. А з усіх старон туркі чапляюцца. Па-расейску кажуць: прывітаньне, заходзьце да нас. Я думаю: "У мяне што, на твары напісана, што я расейскую мову ведаю? Вось зараз яны ў мяне пабачаць". Пачынаю зьвяртаць увагу на іх тавар, кажу па-беларуску: "Я вас не разумею". Яны: Where are you from? Я кажу: зь Беларусі. Ведаеце такую краіну? Вось зараз я вас па-беларуску вітацца буду вучыць. У выніку усіх навучыў казаць: прывітаньне. Таму калі будзеце ў Сідэ, не зьдзіўляцесе. Лікнепісь (ліквідацыя непісьменнасьці) праведзена на належным узроўні.

Бібліятэка-музэй. Лепшыя сябры прэзідэнтаў - гэта брыльянты (с)

Wed, 30 Aug 2006 20:30:21 GMT

Нядаўна першы раз схадзіў у новую нацыянальную бібліятэку. Ужо ля галоўнага ўвахода вызначылася галоўная мэта гэтага брыльянта-падобнага будынка - прывабліваць замежных турыстаў і заезджых правінцыялаў сваёй архітэктурай і шырокамасштабнасьцю нахабства й думкі. "Хеопс, каб ты перавярнуўся ад зайздрасьці да спадара Л.!" - чытаю выразную думку аўтара, пакуль вандроўнікі заўзята бегаюць з фотакамэрамі вакол пафасна прасціраючага рукі Скарыны. Групка італьянцаў з двух чалавек патапталася ў вэстыбюлі, зацікаўлена паразглядала паштовы ларок, выслухала ад суправаджаючай жанчыны-перакладчыка, у чый гонар пабудавана гэтая бібліятэка (выразна пачулася "presidento del Republico Belarus") і накіравалася далей.
Я таксама пайшоў, толькі ўнутр. Пасля рэгістрацыі трэба было прайсьці твар-кантроль. Мяне амаль абмацалі два мясцовых ахоўніка, доўга ўглядаліся ў маю 10х15см барсэтку, спрабуючы ўявіць сябе як я старанна складваю старажытны рукапіс напалам у прыбіральні, потым яшчэ раз напалам, і толькі потым засоўваю ў гэты ці то партманет, ці то торбу.
Момант ісьціны наступіў у час пошуку за кампутарам. Высьвятлілася, што з трох-чатырох дзясяткаў моў, кнікі на якіх ёсьць у біблятэцы, амаль палова зь іх мае только па 1-30 кніжак. Галоўны ахоп прыходзіцца на беларускую і расейскую мовы. Але нават сярод іх нельга знайсьці ніводнай кнігі на тэму праграміраваньня, якая мяне зараз цікавіць - Hibernate. Увогуле мае пошуковыя запросы на тэмы праграміраваньня не прынесьлі ніякіх вынікаў. Тады я вырашыў самастойна правесьці агляд бібліятэкі з мэтай знайсьці залу інфармацыйных тэхналёгій. Прайшоўшы па другому паверху, сутыкнуўся з зачыненымі дзьвярыма кожныя 20-30 мэтраў. А справа была ў панядзелак, за шклом дзьвярэй я бачыў як бібліятэкары займаліся сваімі справамі - гатавалі гарбату, хадзілі як зомбі паміж стэлажамі кніг і не зьвярталі ніякай увагі на маю прысутнасьці, нават калі я пагрукаў нагой у дзьверы. Вось так і залатая рыбка ў вакварыумы захлынаецца ўсё жыцьцё й выйсьця ёй няма.
Стаміўшыся, зайшоў у буфэт па памерам прыкладна як мой пакой. Сухія коржыкі, посныя салацікі, аднаразовы пластмасавы посуд ня выклікалі ў мяне ніякага жаданьня заставацца ў гэтым месцы хоць бы яшчэ адну гадзіну. Я спусьціўся па бакавой лесьвіцы ў самы ніз і выйшаў у нейкі калідор за нейкімі працаўнікамі. Гэта быў цокальны гаражны паверх без вокан. Зразумеўшы, што памыліўся, паспрабаваў пайсьці назад, але дзьверы былі наглуха зачынены, таму што ўвогуле ў гэтае памяшканьне заходзіць чытачам нельга й прывілегій уваходу на маёй пластыкавай картке хапае толькі каб прайсьці праз галоўны ўваход. Прыйшлося ісьці шукаць каго-небудзь у гэтым калідоры, хто мог бы мне дапамагчы.

V значыць Vэндэта

Mon, 19 Jun 2006 14:02:16 GMT

http://en.wikipedia.org/wiki/V_for_Vendetta
Калі хто глядзеў гэты фільм, можа здагадацца, чаму яго паказ забаранілі ў менскім кінапракаце. Калі не, вось караценька сюжэт гэтай кінастужкі. У будучыні да ўлады нейкай краіны (здаецца Англіі) падманным шляхам прыходзіць дэспатычны лідар, накшталт Гітлера. Каб захапіць уладу ён і яго прыхільнікі прыдумваюць неіснуючых тэрарыстаў, якія атручваюць 80 тысяч людзей праз ваду. На самой справе гэта яны самі атручваюць гэтых людзей, да таго ж яны распрацоўвалі вірус, які зьнішчае людзей, здольных да пратэсту (на генэтычным узроўне). Наконт апошняга я няўпэўнены, але галоўнае наперадзе, таму што гэтая перадгісторыя ўвогуле праходзіць флэшбэкам у фільме.
І вось насельніцтва жыве ў бясконцым страху быць схопленымі за апазыцыйныя настроі і назаўсёды зьнікнуць. Кожны дзень па адзінаму каналу паказваюць хлусьню. Кожны дзень камэнданцкая гадзіна. Мы бачым яскравыя прыметы жорсткай дыктатуры на фоне футырыстычнага разьвіцьця сусьвету. Але фільм не пра гэта. Каб не псаваць прагляд увесь сюжэт распавядаць тут ня буду, таму што с пачатку плянаваў зрабіць гэты запіс, як кажуць амэрыканцы, teaser, а ня spoiler.
І вось з'яўляецца (V) - чалавек у масцы Гая Фокса, які пачынае помсьціць канцлеру й яго сьвіце за ўсе тыя забойствы й зьверствы, якія яны ўчынілі.
Усё гэта суправаджаецца разважаньнямі наконт страху, грамадскіх свабод (тэма гомасэксуалізму) і ісьціны, як такой (як прыклад - інспэктар паліцыі й начальнік турмы).
Апошняя сцэна фільма захапляе. Цікавага вам прагляду.

Пачынаем распранацца

Fri, 16 Jun 2006 12:47:28 GMT

Так, як у нас распранаюцца, не распранаюцца ні ў воднай краіне сьвету. Мо толькі ў Афрыцы. Але там свая спэцыфіка. У нас жа, напрыклад, лічыцца, што калі трусы-стрынгі тырчаць з-пад джынсаў, ці калі сподняя бялізна прасьвечваецца праз адзеньне - то гэта з'яўляецца найвялікшым шыкам моды. Нашага мужыка ўжо ня проймеш кароткай спадніцай, якая ледзь трымаецца на вузкіх клубах, адзінае з-за чаго ён хвалюецца - гэта каб гэтая самая спадніца не апынулася раптоўна на падлозе, таму што нейкі унутраны голас падказвае яму, што калі хто й засароміцца, дык гэта будзе ён. Зачыняць вочы ці адварочвацца няма рацыі - хваля стрынгізму ахапіла ўвесь горад. Каб дадаць пікантнасьці некаторыя кабэткі агалілі жываты, уваткнулі ў пуп брошку, а ззаду на хвастцу панаколвалі зьмеепадобных жывёлін незнаёмага паходжаньня. Ну чым вам не Афрыка? Я б не зьдзівіўся ўбачыць, як такая вось цемнаскурая пасля салярыя, размалёваная вырабамі Арыфлэйма малпачка, ўбачыўчы небясьпеку, лёгка схавалась на дрэве, не зламаўшы ніводнага капцюрыка, спэцыяльна адпушчанага для такой справы.

А бо-бо не бі-бі?

Wed, 14 Jun 2006 08:49:39 GMT

Тым летам вяртаўся я дахаты з Крыма на цягніку. Зайшоў у цягнік у Феадосіі, знайшоў свой плацкарт, саджуся. Праз пяць хвілін прыходзяць мае спадарожнікі - жанчына (гадоў 45), мужчына такога ж ўзросту й дзяўчынка пасляшкольнага перыяду. Чую голас жанчыны і зразумець не магу, гляджу - яшчэ больш тыркае. Гадоў 7 назад на першым курсе выкладала ў нас мовазнаўства адна кабэтка па прозьвішчы В. Ну вельмі падобная на гэтую. Ну й нагналі ж на нас тады жаху з гэтым мовазнаўствам. Маўляў, калі здасьцё мовазнаўства, то з вунівэра не выляціце. І усё гэта ў мяне так у памяці адклалася як жудасны экспірыянс падобны да начнога кашмару (хоць я экзамэн тады ёй на 4 здаў). І вось яна з'яўляецца ў праходзе вагона і камандным тонам пачынае даваць указаньні мужчыне й дзяўчынке, куды якую торбу паставіць, што на стол пакласьці, як акно адчыніць, а я сяджу, як у штаны налажыў.

Дачка на першым курсе пад канец пачала прыставаць, давайце пайграем у якую-небудзь гульню , а то сумна.
Я кажу: давайце ў "мовы". "А як гэта?" "Твая маці будзе называць мову, а мы будзем успамінаць да якой сям'і яна належыць.
Маці тая ледзь зь верхняй паліцы не звалілася. Хоць яна мяне ўжо дзесьці праз гадзіну пасля ад'езду з Феадосіі пазнала. Кажа: ваш твар мне падаецца знаёмым, вы выпадкова ў інязе не вучыліся? А я яе ўбачыў, падумаў, пэўна, далёкая сваячка В. Сястра старэйшая або стрыечная. Паліцу ніжнюю дапамог падняць, яна адразу сябе выдала: "Дзякую Вам". Я думаю, у той жа сям'і вырасла , пэўна. Потым зразумеў ужо, што гэта яна так зьмянілася, што я яе не апазнаў.

В.: Нешта вы не загарэлі зусім.
А я згарэў увесь, плечы ў кроў, ляжу на жываце, рожа чырвоная, на верхняй губе герпэс, кактыбэльская стыльная стрыжка "Маці, нарадзі мяне назад", нос другі раз аблазіць, кажу: а мы ў сіняе загаралі...

Дачка накшталт не ў інязе вучыцца. Я ляжу, чытаю сабе Гары Потэра на фр. , яна такая: "А што гэта ў вас за мова? На ангельскую не падобна." Я кажу: французская , Гары Потэр, чыталі? Яна: усе часткі. Во блін, думаю, як трэба.
Потым ім усё душна было, а ў мяне галава як раз у фортачку, яны яе адчыняюць і пытаюць, вы не застудзіцеся?? Я галаву пад падушку, неее. Потым зачыняю.
В.: а вы кладзецеся галавой у іншы бок.
Я: а ў мяне тады ногі не умясцяцца.
Яна: а вы іх у фортачку высуньце.
Я: ??? А бо-бо не бі-бі??
Ну тут яны захваляваліся, змакрэць спалохаліся. Я бо бомж, ліпкі, сьмярдзючы, мне ўсё роўна. А яны перапрануліся ў хатняе, ледзь не ў тапачках, як у сябе дома. Кажуць, а вы памяняйцеся з А.(дзяўчынкай) верхнімі паліцамі. Ну, памяняліся. Потым, дзіцё пашкадавалі, зачынілі фортачку, а то яна ўжо таксама падушку на галаву надзела.

Ехаў 35 гадзін як на экзамэне па мовазнаўству. З верхняй паліцы не злазіў, спаў й кніжку чытаў. Яна пад канец кажа: Нешта вы зусім нічога не ядзіцё, прысаджвайцеся, мы вам столік ачысьцім, хаціце дыньки\і??
Я кажу, дзякуй, я ў Коктыбэлі наеўся.

Карпаратыўная культура

Wed, 14 Jun 2006 08:06:08 GMT

Стварыў сабе фільтр на пошту, якая прыходзіць ад супрацоўнікаў, звычайна гэта віншаваньні з днём народзінаў. Назваў папку Corporate Spam. Інакш ніяк і не назавеш тое, што туды трапляе. Пазаўчора туды трапіла цікавае паведамленьне:

Калегі,
Учора ўвечары мы йзноў сутыкнуліся з сітуацыяй, калі ў чарговы раз былі замкнуты супрацоўнікі ў вофісе. Акрамя таго, чалавек, які лічыў, што ён пакідае вофіс апошнім, не зачыніў вокна й ня выключыў кандыцыянэры. І такім чынам стварыў небясьпеку пранікненьня ў вофіс пабочных асоб і перарасход электраэнэргіі. Просьба да усіх супрацоўнікаў, прытрымлівацца General Policy. Вельмі не хацелася б арганізоўваць публічную кару й разбураць прыемную атмасфэру ў кампаніі пакараньнямі. Таму давайце проста прытрымлівацца правіл.

Усе гэтыя правілы... Там такі алгарытм... Да таго ж праграміст пісаў. "Калі фортка зачынена, то... , калі не зачынена, глядзі пункт 1." З такой логікай можна зусім офіс не пакінуць, калі ў рэкурсію ці ў бясконцы луп трапіш.
Таму, калі я засяджуся часам увечары, самае страшэнная апошнім застацца. Такога яшчэ ня разу не здаралася.

Заячына

Tue, 13 Jun 2006 14:52:11 GMT

Учора мяне кантролёры злавілі. Адвялі ў фургончык. А там full house. І усё прыводзяць і прыводзяць. Адны маладзіцы, студэнткі.
Ну, яна як заўсёды: 12500, калі ласка. Я: нажаль грошаў няма. Студэнт, не працую.
Тут яна пайшла на хітрасьць: добра давайце абодва па 6 тысяч і мажаце йсьці. (там побач дзяўчына сядзела)
Я: ?? А мы ня разам і грошаў усё роўна няма.
Яна: тады складаем пратакол.
Тут яшчэ 2ух студэнтак прыводзяць.
Я: добра працуеце, таварышы, толькі ня тых хапаеце.
Яна: так а чаму за праезд ня плаціце? на што бензін купляць? Што вадзіцелю плаціць?
Я: замкнёны круг атрымоўваецца, калі ня езьдзіць на вучобу, то ня зможаш працаваць, а значыць і грошаў ня будзе , а значыць і плаціць за праезд няма чым. Давайце мы дзяржаве падаткамі аддамо, калі працаваць пачнем.
Яна: добра, давайце па тысячы, я вам талоны пагашу.
Студэнткі ўзрадаваліся, па тысячы дасталі. А я сяджу, думаю, занадта проста.
Кажу: грошаў зусім няма. Я шчаслівы чалавек, навошта мне грошы? калі яны ёсьць, хочацца каб іх было яшчэ больш. А калі іх няма, то яны і не патрэбны.
Тут прыводзяць хлопца з пенай на губах. Ён талончык прабіў, але там дзірачкі не такія. Што тут пачалося. Галоўнае як скончылася: ён заплаціў 12500 са словамі: Гэта на вашым сумленні. І мой на вас праклён, і вам абразок у кашальку не дапаможа!!!
Яна: бачыце, ну як тут працаваць.
Я: А вы мяне адпусьціце і я вас благаслаўлю, усе грахі зьніму.
Яна: <жжот , ня можа> добра ідзіце, і больш не трапляйцеся.

Мужчына

Tue, 13 Jun 2006 14:27:43 GMT

Ну, вось мяне й пачалі называць мужчынам. Раней усё болей хлопцам, ці дзядзем, калі немаўлят мною пужалі. А зараз ужо і на касе й на пошце можна пачуць прыемнае "мужчына". Толькі працаўніцы сфэры абслугоўваньня па-ранейшаму феміністычна зьневажаюць сэнс гэтага слова. Мяняю грошы - адразу даляры й расейскія рублю, гляджу, што яна там за шклом робіць. А яна зьбірае спачатку адну суму да капейкі, а потым другую за даляры. Ну, думаю і дурніца, не, каб разам палічыла. Кажу: "А вы мне разам палічыце". Яна як абурылася, як заверашчыць у свой мікрафон: "Вы мяне вучыць будзеце?" Добра, што я ў добрым настроі быў. За мною у чарзе людзі таксама абурыліся, раяць кнігу скарг і прапаноў прасіць. Але я сьпяшаўся.

Трускалкі, суніцы, разынкі, а таксама панчохі, шкарпэткі, гарбата й дыван...

Thu, 11 May 2006 08:50:40 GMT

У суботу хадзілі з бацькам на рынак каб набыць харчовыя прадукты. Ужо з раніцы вырашылі размаўляць толькі на беларускай мове. Увогуле моўнае пытаньне паўстала даволі востра ў нашай сям'і, асабліва калі я пачаў вучыць маму, якая паходзіць з Расеі, назвам беларускіх месяцаў. Спачатку сустрэў супраціўленьне, але пасьля невялікага псіхалагічнага націску й вугавораў навучыліся вымаўляць назвы першых 6 месяцаў. Але пра гэта ў наступным посце.
Настрой быў баявы, я распавёў бацьке гісторыю, якую прачытаў у сеціве (http://zimnjaja-sakura.livejournal.com/43199.html) пра дзяўчыну, якая запрасіла кнігу скаргаў і прапаноў пасля таго як яе адмовіліся абслугоўваць на беларускай мове. Яна папрасіла гарбаты ў краме і яе незразумелі. У сеціве з'явілася нават прапанова наладзіць флэш-моб у якім група людзей спрабуе набыць розныя тавары на беларускай мове.
Наш суботні экспэрымэнт таксама ўдаўся. Насамрэч, маладая прадаўшчыца здолела насыпаць нам паўкіло разынак, але трускалкі выклікалі ў яе неразуменьне й зьбянтэжанасьць. Увогуле прыемна было ўжо тое, што й прадаўшчыца й людзі, якія стаялі за намі ў чарзе не былі раззлаваны ці пагардлівы, а хутчэй зацікаўлены й разгублены, маўляў, адкуль яны такія перцы прыехалі?
Бацька вырашыў не ствараць канфліктнай сітуацыі й пачаў перакладаць. Што паробішь, старэйшае пакаленьне... Але мы адразу прынялі рэзалюцыю рэгулярна засылаць рэйд на гэты кіёск дзеля ўмацаваньня моўных навыкаў працаўнікоў сьферы абслугоўваньня.

Камасутра

Thu, 11 May 2006 08:49:51 GMT

Аднойчы я спраўляў Новы год у кампаніі сваіх супрацоўнікаў у адным зь Менскіх начных клюбаў. Ну, як водзіцца, выпілі. А я, калі вып'ю, дурнею, пачынаю да ўсіх чапляцца, у добрым сэнсе гэтага слова. Асабліва да прыгожых дзяўчын.
Спачатку былі ўсялякія конкурсы. Запрасілі двух маладых чалавек на сцэну. Я адразу падахвоціўся, выскачыў, а там вядучы кажа, зараз прывядзіце сабе па дзяўчыне. Было б нецікава выцягнуць дзяўчыну з якой я разам працаваў, таму я, зыйшоўшы са сцэны, нацэліўся знайсьці сабе самую найпрыгажэйшую. Знайшоў, цягну яе за руку на сцэну, а там кажуць: а зараз тая пара якая пакажа самую цікавую позу з камасутры, атрымае прыз. Хе-хе.
Дзяўчына мая неяк згубілася, а я вырашыў безумоўна атрымаць гэты прыз. Нашыя канкурэнты як высьветлілася былі знаёмы, і гэта яшчэ мякка кажучы, таму што дзяўчына тая запрыгнула на свайго хлопца як быццам яны ўсё жыцьцё гэта рабілі, адточваючы кожны рух, ці мо яны разам конным спортам займаліся, ня ведаю. Але трэба было штосьці супрацьпаставіць, каб усе зразумелі, што ёсьць сапраўднай камасутрай.
Мне адразу прыйшло на вум тое, што яшчэ ніколі ў жыцьці не атрымлівалася. Я склаў пальцы абедзьвух рук нажніцамі (лацінскай літарай V) і зьвёў рукі ў замок, паклаўшы адну V ў другую, каб атрымалася нешта накшталт Х. У маім уяўленьні V увасаблялі ногі, якія павінны былі зьблізіцца вальтом. Зразумеўшы, што я хачу паказаць дзяўчына мая амаль прысела, а ў вачах яе з'явіўся няўпэненасьць і жах быць пабачанай у такім выглядзе. Я амаль пачуў ад яе: "А бо-бо не бі-бі?", але добра што яна на той момант ня ведала гэтага пачуцьця. Мабыць яна таксама нешта там дрэннае піла ў той вечар і мне не прыйшлося яе доўга ўгаворваць, каб пераканаць у неабходнасьці гэтай ахвяры хаця б дзеля шоў.
Мы ляглі на падлогу, на шчасьце дзяўчына была ў штанах, а не ў спадніцы, інакш нічога бы не атрымалася, ці атрымалася б занадта рэалістычна.
Пачалі апладзіраваць спачатку эцюду "Вершнік", даволі моцна, я нават спужаўся. А потым вядучы заклікаў папляскаць і нам. Зала ўзарвалася гучнымі воплескамі. Усё адразу стала зразумела. І хто перамог, і хто ў дзяцінстве захапляўся старажытнай літаратурай, і ў каго натхненьня больш (ці нахабства?) smile
Вядучы бяз лішніх слоў працягнуў нам прыз - бутэльку шампанскага і мы моўчкі аднагалосна вырашылі, што бутэлька тая дастанецца дзяўчыне за яе пакуты.

Кабельшчык, ці як пасябраваць назаўсёды

Thu, 11 May 2006 08:45:37 GMT

Калі вы глядзелі фільм "Кабельшчык" з Джымам Кэры ў галоўнай ролі, вы адразу здолееце сцяміць, пра якога тыпу чалавека я хачу вам распавесьці. Першая сустрэча з кабельшчыкам адбылася на пачатку 10 кляса, калі нас пасьля чарговай леташняй інквізыціі зноў стала значна меньш, чым можа сабе дазволіць трымаць у адным клясе элітная сталічная гімназыя, і, як вынік, самыя выдатныя гімназысты, а дакладней кажучы гімназысткі-выдатніцы й жменька закатаваных запужаных бясконцымі рэпрэсіямі шкаляроў, былі сабраны ў 2 кляса (замест 4 у папярэднім паўфінале), каб нанесьці апошні скрышальны ўдар па вуяўленьням міністэрства адукацыі аб сярэдняй пасьпяховасьці ў менскіх навучальных установах.
Аднойчы кабельшчыка выклікалі да дошкі. Была хімія - самы бязьлітасны прадмэт, да таго ж настаўніца была нашай кляснай кіраўніцай і праяўляла асаблівы дэспатызм і нянавісьць, менавіта таму, што яе прымусілі ўзяць наш кляс і зараз ёй прыходзілася ў вольны час займацца ўсялякімі арганізацыйнымі пытаньнямі. Мяне таксама выклікалі да дошкі. Як заўсёды патрэбна было формуламі напісаць пра пэўны хімічны элемэнт. Як высьвятлілася кабельшчык быў непадрыхтаваны й адзіная надзея ў яго была на мяне. Затое я быў падрыхтаваны й адрызу прапанаваў яму ўзяць маю шпаргалку й сьпісваць, пакуль гэнераліссіма займалася экзэкуцыяй на задніх партах (двух ахвяр запар было б нягуста, таму звычайна амаль палова кляса атрымлівала аўта да фэ).
Кабельшчык з удзячнасьцю ўхапіўся за гэтую саломінку й пачаў хутка сьпісваць. У гэты момант як гром сярод яснага неба прагучаў зычны голас гэнераліссімы: "А што гэта ў нас там у руцэ?" Ад неспадзяванасьці кабельшчык ажно падскочыў, скамячыўшы шпаргалку ў кулаку. Але было ўжо позна й Кастра хуткім крокам накіроўвалася да дошкі. Зразумеўшы, што зараз адбудзецца вобыск і агляд асабістых рэчаў, кабельшчык з апошняй надзеяй на небрутальны канец распусьціў пальцы й выпусьціў камяк паперы з рукі. Як на ліха шпаргалка ўпала на самае бачнае месца паміж дошкай і мной. "Вось зараз мяне занясуць у чырвоную кнігу з-за гэтага небаракі, калі судмэдэкспэртыза распазнае мой почырк" - толькі й пасьпеў падумаць я. Але маланкава да мяне прыйшла ідэя зафутболіць шпаргалку пад тумбу для крэйды, якая знаходзілася пад дошкай, што я й неадкладна зрабіў.
Якраз у гэты момант пачаўся вобыск і мы вымушаны былі стаць тварамі да дошкі, падняць рукі ўгару й вывернуць кішэні вонкі.
Нічога не знайшоўшы, яшчэ больш раззлаваная настаўніца загадала пачаць адказваць урок. На шчасьце большая частка сьпісанага была ўжо на дошцы, таму хоць і са скрыпам настаўніца вымушана была паставіць нам добрыя адзнакі.
Удзячнасьці кабельшчыка не было канца. Нават апошні мой футбольны манеўр быў прыпісаны да выратавальнай акцыі. Таму ўжо на наступны дзень я атрымаў прапанову пайсьці разам пагуляць у баскет.
З тае пары (+7 гадоў) не праходзіць і тыдня, ці двух, калі б ён не паталефанаваў мне і запрасіў у лазню, ці на баскетбольную пляцоўку, ці яшчэ куды.
Я стаміўся ад яго. Разам зь ім я павольна з'язджаю з глузду. Ва ўсім вінаваты гэты яго дэбільны салдацкі гумар. Ну, што сьмешнага, скажыце вы мне, у такіх рэпліках, як "Можна я вас пераб'ю - Усіх не пераб'еце", ці, напрыклад, "Я тут сябе адчуваю, як рыба ў вадзе - Чаму як?", а мышыная тэма ўвогуле выклікае ў яго такі ажыятаж, што дастаткова толькі сказаць "мыш белая" ў яго прысутнасьці, каб вывесьці яго са строю на 1-2 хвіліны. Калі б гэта было аднаразова, але ўвесь фан у тым, што "Чаму як" пачуешь ад яго ўсялякі раз, калі паспрабуешь параўнаць што-небудзь пры дапамозе "як".
Я заўважыў, што ён спэцыяльна пазычыць дыск які, ці яшчэ што, каб была падстава прыйсьці яшчэ раз у госьці. Калі ўжо ён прыйшоў у госьці, то да 12 гадзін будзе граць на гітары, чытаць свае вершы, ці сядзець за тваім кампутарам, чытаючы навіны ў сеціве. Я ніколі ня чуў горшых песен ці вершаў. Хоць і на беларускай мове яны падобны на псіхадэлічную бязглузьдзіцу звар'яцелага шамана вуду.
Але самае жудаснае ва ўсім гэтым тое, што я не хаваю сваё адмоўнае стаўленьне да яго творчасьці й уяўленьняў, а ён успрымае ўсё гэта як якуюсьць гульню, у якой я павінен заўсёды скардзіцца і пазьбягаць яго, а ён павінен дапякаць мне і знаходзіць падставы, каб сустрэцца і прачытаць свой чарговы шэдэўр.